Хүүхдийн Номын Ордон

Хүүхдүүд ээж аавтайгаа хамтдаа ном үзэх маш дуртай

Хэвлэх PDF

     Хүүхэд бүрийн аав ээжүүд тэдэндээ хамгийн анхны багш, үлгэрлэн дагуулагч нь, төрж өссөн гэр орон нь боловсрол олж авах анхны орчин болдог шүү дээ. Тийм ч учраас эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ төрөлхийн ой билэг, авъяас чадварыг хэрхэн дэмжиж хөгжүүлэх вэ? гэсэн асуултад хариулт хайж байдаг. Үүний тулд тэр бүр олон төрлийн тоглоом, сургалтын хэрэгсэл худалдаж авах шаардлагагүй юм. Гагцхүү хүүхдээ сэтгэл зүрхнээсээ сонсч ойлгон, тэдэнтэйгээ хамт хөгжилдөж, сониуч занг нь улам өдөөн бадрааж байх нь хамгаас чухал. Үр хүүхдэдээ хайргүй эцэг эх үгүй боловч тэдэндээ хайраа илэрхийлэх, ойлгуулах тал дээр төдий л анхаарал хандуулж сураагүй байдал манайханд ажиглагддаг. Гэтэл хүүхэд ээж аавынхаа хайр энэрлийг алхам тутамдаа мэдэрч, хүртэж байх нь юунаас ч илүү үнэтэй ажээ. Америкийн сэтгэл судлаач эрдэмтэн Э.Х.Эриксон хүний сэтгэлзүйн хөгжлийн үе шатуудыг тодорхойлохдоо: “Хүүхэд 0-2 нас хүртлээ өөртөө болон хүмүүст итгэж сурдаг бөгөөд ингэж чадвал зүй ёсны хөгжил явагдаж байна гэж дүгнэж болно” гэжээ. Хүүхдийнхээ үйл хөдлөл, үг хэлийг анхааралтай ажиглан, түүнийг ойлгож, дэмжиж, анхаарал халамж тавьж, хайр энэрэлээ мэдрүүлж чаддаг аав ээжтэй хүүхдэд энэ чадвар аяандаа төлөвшдөг. Харин энэ чадвар хараахан сууж амжаагүй хүүхдэд хэт ховдоглох, айдаст автах, удаан тайвшрах, биеэ дааж хийж болохоор үйлдлүүд дээр ч заавал хүнээс хамааралтай байхыг хүсэх зэрэг шинж ажиглагддаг байна. Тиймээс бид хүүхдээ зэмлэхдээ хүртэл хүүдээ, охиндоо хайртай учраас л ээж аав нь буруу зөвийн ялгааг хэлж таниулж байгаа юм гэдгийг ойлгуулж байх хэрэгтэй.

Мөн аав ээж нь бяцхан үрээ өвөр дээрээ аваад зурагтай ном хамтдаа үзэж, дотночлон ярилцахад хүүхэд халуун энгэрээс нь хайр, нөмөр нөөлгийг нь мэдрэхийн зэрэгцээ тэдний оюун сэтгэхүйд тохирсон зураг, сонирхолтой ярианаас гайхалтай олон төрлийн чадвар, дадлыг олж авч байдгийг эрдэмтэн судлаачид баталсаар байна.

      Харин телевиз, радио, интернет, гар утас, цахим тоглоом зэрэг орчин үеийн дэвшилтэт мэдээллийн хэрэгслүүд хүүхдэд дотнын хүнийнх нь халамж, халуун дулаан харилцааг орлож чадахгүй юм. Эдгээрт хайр, мэдрэмж гэгч огт үгүй учраас л тэр шүү дээ.

Бид ээж аавууддаа зориулан хүүхдийн оюун ухаан, сэтгэхүйн хөгжлийн үе шатуудын онцлог, хамтдаа ном үзэж, харилцан ярилцаж хэвших нь ямар чухал ач холбогдолтой болох, ингэж хэвшихийн тулд юуг анхаарах талаар зөвлөмжийг 0-2 насны хүүхэдтэй эцэг эхчүүддээ зориулав. Зураг болон үгийн шидэт ертөнцөөр хамтдаа аялж, олон сайхан мөчийг хамтдаа өнгөрүүлэхийг таны гэр бүлд хүсье. 

Зөвлөмж: Дөнгөж төрсөн нярай хүүхэд юу чадах вэ дээ. Хүний яриа ойлгохгүй, өөрөө юм хэлэх болоогүй юм чинь! Үгүй дээ, харин ч одооноос л хүүхэдтэйгээ ярьж, харьцаж эхлэх хэрэгтэй. Тэд бидний дууны өнгө, нүүр царайны хувирал, биед нь хүрч байгаа хөдөлгөөнөөс таатай буюу таагүй байдлыг сайн мэдэрдэг байна. Ээжүүд нялх үрээ өлссөн, ядарсан, уйдсан, өвдсөн үедээ өөр өөрөөр уйлж байгааг анзаарч чаддаг шүү дээ. Тэгвэл хүүхэд ч бас эхийн хэвлийд байхаасаа танил болсон таны дуу хоолойг сонсохыг хүсч, хүлээдэг. Эрүүл, цатгалан, сэтгэл хангалуун нялхас эртнээс л нүүр нүд рүү эгцлэн харж, анхааралтай ширтэн, харилцах хүсэлтэйгээ илэрхийлж байдаг.

Төрөөд сар гаран болоод л хүүхэд хүний өөдөөс инээж, удахгүй “ярихыг оролдон” ганганаж, гар хөлөө хөдөлгөн баярласан хөөрсөн сэтгэлээ илэрхийлж эхэлдэг шүү дээ.

Эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ өөрсөдтэй нь харилцахыг хүссэн тохиолдлыг алдалгүй юу хүсч байгааг нь мэдэрч, тохируулан харьцдаг болох нь чухал. Хүүхдээ төрсөн цагаас нь эхлэн тэдний “хэлийг нь” сурч, юу хүсэж буйг нь мэдэж, ярилцаж хэвшвэл өсч томрох тусам харилцаж, ойлголцоход илүү хялбар байх болно.

Нялх хүүхдүүд ээж аавыгаа өөрсдийнх нь биед хүрч илэх, үнсэх, өхөөрдөн гижигдэх зэргээр харилцахад маш дуртай байдаг. Тэднийг хувцаслаж, усанд оруулж, хооллож, хамтдаа тоглох бүрийдээ хийж

байгаа үйлдлээ үргэлж давтан хэлж ярьж байх нь тэдэнд үгсийг таниулах, цаад учир утгыг нь харж ойлгох гайхалтай сайхан дасгал болж өгдөг. Жишээ нь: За одоо хоёулаа цэнхэр өмдөө өмсье, зүүн хөлөө ийшээ хийгээд, одоо нөгөө хөлөө… гэх мэтээр.

Бас ээж аав нь дуу дуулж өгөхөд хүүхэд их дуртай. Дуугаа дуулахдаа хүүхэдтэйгээ бүжиглэж, гар хөлийг хөдөлгөж тогловол тэдэнд бүр ч их таалагдах болно. Ялангуяа 6-7 сартайгаасаа эхлэн хөгжим дуунд илүү баясан хөөрдөг.

      Хүүхдүүд аавынхаа, эсвэл ээжийнхээ өвөр дээр нь суугаад хамтдаа зурагтай ном үзэх маш дуртай байдаг. Ийм тухтай, тавлаг байдалд ном үзэж өссөн хүүхэд сургуульд ороод номыг сургалтын материал гэж үзэхээсээ илүү дотно сайхан сэтгэгдлээр хүлээн авдаг гэдгийг олон туршилтаар баталсан байдаг.

Монгол айл бүхэн эцэг, эх, хүүхэд хоорондын дотно нандин харилцааны нэг хэлбэр болсон ном уншиж өгөх соёлыг гэр бүлдээ хэвшил болгоцгооё!

U111ntitled


                                                                             Эх сурвалж: davalgaa.mn 

"Уншлагын үдэш буюу Lesenacht"

Хэвлэх PDF

2015 оны 5 дугаар сар 22-ны Баасан гарагт Хүүхдийн номын ордон дахь Герман уншлагын танхимын уламжлалт "Уншлагын үдэш буюу Lesenacht" үйл ажиллагаанд Гёте-Институтийн “ЕБС-ирээдүйн түнш” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэгч герман хэлний сургалттай 48-р сургуулийн 8-р ангийн 16 сурагчид герман хэлний багш Энхтуяа, Анхмаа нарын хамт оролцлоо. Эллис Каутын "Эдэр мужаан ба Пумукл" (Ellis Kaut. "Meister Eder und sein Pumukl") номоор зохион байгуулсан энэхүү үйл ажиллагаанд Гёте-Институтийн захирал Сэбастиан Войч, АНУ-ын дуучин Наталий Жон, Герман улсын хөгжимчин Мартин Ценкэр, Хөгжим бүжгийн коллеж дахь ”Гёте хөгжмийн танхим”-ын оюутнууд зочлов. Хүүхдүүд хамт олноороо номын сантай танилцаж, ном уншиж, кино үзэж, дуулж, герман хэлний мэдлэгээ бататгах хөгжөөнт тоглоом тоглож, багаар өрсөлдөн үдшийг зугаатай өнгөрүүллээ.

11334182 808360249260814_5143108138683711080_o 11227881 808360235927482_5678073759445764501_o
10448612 808361822593990_2798644961586534286_o 11221917 808362535927252_6632153510152004150_o
11270452 808360719260767_7662113456047922070_o 11313086 808360725927433_3000332952823060893_o
11334224 808361595927346_593632211985450296_o 11034936 808361589260680_890206561655646044_o

“Сургууль дээр бидэнд юу тохиолддог вэ?” зохион бичлэгийн уралдааны удирдамж

Хэвлэх PDF

Зохион байгуулагчид:

Хүүхдийн номын ордон

МЗЭ.Хүүхдийн зохиолчдын үндэсний төв

Хүүхдийн уран бүтээлчдийн “Эвт үзэг” холбоо

ЕБС-ийн номын санчид

Хамрах хүрээ: ЕБС-ийн дунд, ахлах ангийн сурагчид

Зохион бичлэгийн сэдэв: Оролцогч нь баяр хөөр, уйтгар гуниг, үерхэл нөхөрлөл, хүсэл мөрөөдөл, томчууд хүүхдийн хоорондын харилцаа, бэрхшээл саад...гээд сургууль дээр, сурагч насанд өөрсөд нь тохиолддог үйл явдлуудын талаар чөлөөтэй бичиж илэрхийлнэ.

Бүтээлд тавигдах шаардлага: Бичвэр нь “Ариал-12” фондоор бичгийн цаасны 2 нүүрээс илүүгүй хэмжээтэй байна. Бүтээлийнхээ утга санааг зураг чимэглэлээр баяжуулан илэрхийлсэн байж болно.

Бүтээл хүлээн авах:2015 оны 10 дугаар сарын 1 –нээс  2015 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдрийг дуустал Хүүхдийн номын ордонд цахим болон цаасан хэлбэрээр  хүлээн авна.

Бүтээлийн шалгаруулалт: 2015 оны 10 дугаар сарын  25 –ны дотор дүгнэж шилдэг бичвэрүүдийг шалгаруулна.

Шилдэг бичвэрүүдийг шалгаруулан урамшуулж, бүтээлийг нь ном болгон хэвлэхийн зэрэгцээ авьяаслаг сурагчдыг сонгон уран зохиолын дугуйлангийн хэлбэрээр сургалтанд хамруулна.

Уралдааныг зохион байгуулагчидтай харилцах хаяг:

Харилцах утас: 99184997, 99144497

Цахим хаяг: Энэ и-мэйл хаягийг спамнаас хамгаалж байгаа бөгөөд үзэхийн тулд JavaScript идэвхтэй байх хэрэгтэй.

 

Ном уншиж өгөх ямар ач холбогдолтой вэ?

Хэвлэх PDF

ХБНГУ-ын Фрайбургийн их сургуулийн Психологийн институтийн хүүхдийн хөгжлийн сэтгэл зүй болон сурган хүмүүжүүлэх сэтгэл зүйн профессор, доктор Михайл Карлтон дараах хариултыг өгч байна.

Эцэг эхчүүд бага насны хүүхэдтэйгээ зурагт номыг үзэж, ярилцах нь техникийн тусламжтай цацагдах бусад мэдээлэлтэй (ТҮ, видео болон аудио бичлэг, радио, PC тоглоом) харьцуулахад доорх давуу талтай байдаг байна.

  • Хүүхдийнхээ сэтгэхүйд тааруулан хурдаа зохицуулж болдог. Тайлбарлан ойлгуулах, давтах зэрэг нь тэдэнтэйгээ дотно чөлөөтэй харьцах боломжийг олгодог.
  • Хүүхэд өөрөө номын хуудсуудыг эргүүлж, сонирхолтой зүйл дээрээ тогтож ажиглан, айдас төрүүлэх дургүй зүйлсээс зайлсхийх зэргээр шүүж сонгох нь ирээдүйд хахаж цацмаар их мэдээллийн дундаас өөрт хэрэгтэйгээ сонгох чадвартай болоход давхар бэлтгэж байдаг.
  • Хүүхэд өөрөө санаачилгыг гартаа авч, хэзээ эхлэх дуусахыг өөрийн дураар шийдэж, буцааж нягтлах эсвэл алгасах, заримдаа өөрөө уншигчийн дүрд орох зэргээр уг үйл явцад идэвхтэй оролцдог. 
  • Бусад мэдээллийн хэрэгсэлтэй харьцуулахад номын бас нэг давуу тал бол хүүхэд номтой алхам алхмаар харьцаж сурдаг. Эхлээд барьж ноолж, дараа нь хуудсыг эргүүлж, амандаа үмхэж, хазаж, долоож дараа нь тоглох гэх мэт үе шатыг өнгөрөөсний дараа жинхэнэ утгаараа доторхыг нь үзэж, унших явц эхэлнэ. Энэ нь тэдэнд насанд хүрэгчид номын зургуудыг үзүүлж, түүнд тохирох нэр ухагдахууныг нэрлэн, зурагтай холбоотой түүхийг хүүхдийн мэддэг ертөнцөөс ярьж өгөхөөс эхлэн улмаар өөрөө ном уншихыг хүсэх зэрэг дарааллаар үргэлжилнэ.
  • Зурагт болон компьютерийн үзүүлж буй зүйлс хэдийгээр уншиж өгөх хүнийг зарим талаар орлож байгаа мэт боловч зөвхөн тухайн хүүхдэд зориулж, тохируулсан дотно харьцааг хэзээ ч орлож чадахгүй.

 

harandaa                                                                   

 

                                                                                                             Эх сурвалж: davalgaa.mn

 

1945 оны чөлөөлөх дайны түүхт 70 жилийн ойд

Хэвлэх PDF
11225573 456719247823646_1300957804_n

Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний Бэлтгэл хошууч Цэмбэлмаагийн Баатаржамцтай "Миний эх орон" сэдэвт уулзалт болох тул эрхэм уншигч хүүхэд залуус та бүхнийг хүрэлцэн ирэхийг урьж байна.

                   Уулзалт : 2015 оны 05-р сарын 09-нд 11:00 цагт
            Хаана: ХНО-ны "Өрнө дахин"-ны уншлагын танхимд