Хүүхдийн Номын Ордон

Хэдэн наснаас нь ном уншуулж эхлэх вэ?

Хэвлэх PDF

 

untitled3

Хүүхэд хэдийчинээ эрт номтой харьцаж сурна, ирээдүйд сайн уншигч болох магадлал төдийчинээ өсдөг. Бусад мэдээллийн хэрэгсэлтэй харьцуулахад номын бас нэг давуу тал бол хүүхэд номтой алхам алхмаар харьцаж сурах боломжтой байдагт оршино. Хүүхэд гурван сартайгаас эхлэн номтой “танилцах” боломжтой бөгөөд яваандаа түүнийг тоглоомын нэг хэлбэр, миний өдөр тутмын хэрэглээ гэж хүлээж авна.

     Олон улс оронд гурван сартайгаас нь эхлэн хүүхдэд зориулсан төрөл бүрийн ном гаргадаг аж. Ингэхдээ эхлээд даавуун материалтай, тод өнгөтэй, эрүүл ахуйд тохирсон номыг авч өгч болно. Тэд номоо үмхэх, базах зэргээр мэдэрч эхлэн улмаар 5-6 сартай хүүхэд хурц тод өнгийн зургийг нь харж сонирхоно. Харин 7-8 сартайдаа хуудсыг эргүүлэх болж алхам алхмаар танилцах боломжтой юм. Өөрөөр хэлбэл есөн сар хүртэлх үеийг номтой танилцах үе гэж нэрлэж болно.

    Хүүхэд есөн сартайгаасаа элдэв дуу авиаг тогтоож, түүнийгээ дуурайх чадвартай болсон байдаг. Авиа, үеэр ярих нь үгийг бүтнээр нь хэлж сурах эхлэл болж өгнө. Энэ үед жинхэнэ утгаар нь номын доторхыг сонирхон үзэж, зургийг нь “унших” чадвартай болж эхэлдэг. Гэхдээ тэр болтол хүүхдэдээ зургуудыг нь харуулж, тайлбарлан ярьж өгөөрөй. Энэ нь таны хүүхдийг удахгүй ярьж сурахад сонсголын маш чухал дасгал болдог юм шүү.

Дэлгэрэнгүй...

Шинэ номын мэдээ

Хэвлэх PDF

Дэлгэрэнгүй...

0-2 насны хүүхэд, тэдэнд зориулсан номын онцлог

Хэвлэх PDF

 0-2 насны хүүхдэд ном үнэхээр хэрэгтэй юу ?

     0-2 насны хүүхдэд ном үнэхээр хэрэгтэй. Яагаад гэвэл тэд урд нь зөвхөн бодит зүйлийг харж, мэдэрч, таньж байсан бол нас, сэтгэхүйн онцлогтоо яг тохирсон ном үзсэнээр хавтгай зураг дээрээс дүрсийг таних буюу “унших” чадвартай болно. Энэ нь бодит зүйлийг хийсвэр зургаас таньж ойлгодог болно гэсэн үг бөгөөд хүүхдийн оюун ухаанд гарч байгаа маш том дэвшил юм. Хүүхэлдэйн кино, хүүхдийн дууны видео клип зэрэг нь тэдний анхаарлыг хэдий татдаг ч гэсэн тогтоцгүй, хуурмаг дүрсүүдтэй байдаг. Харин номын дүрс бол мэргэжлийн зураачид зурсан, бодит хэлбэр бөгөөд хүүхдийг амьдралын олон зүйлтэй танилцахад хамгийн дотно нөхөр нь болж чаддаг. Хүүхдэд багаас нь ном үзүүлж заншвал тэд номонд тоглоомоосоо ч илүү дуртай болно. Дэлхийн ихэнх улс оронд хүүхдийг гурван сартайгаас нь номтой танилцуулж эхлэх боломжтой гэж үзэн, энэ насны хүүхдэд зориулсан төрөл бүрийн ном гаргасан байдаг. Тэдгээр улсад орой бүр хүүхдэдээ ном уншиж өгөх нь үдэш унтахын өмнө шүдээ угаах заншил мэт болсон бол манай улсад уг заншил төдийлөн хөгжөөгүй байгаа билээ.

10. 1jpg

0-2 насны хүүхдэд зориулсан ном ямар байх вэ ?

        Ийм насны хүүхдийн ном урагдахгүй, гарт нь эвтэйхэн, шидэх, норгох, тоглох зэрэг хүүхдийн хөдөлгөөний аяыг даах хатуу картонон хуудастай, хурц ирмэггүй эсвэл зөөлөн давуун материалтай байх ёстой. Тоглоомын хэлбэр оруулсан, дуугардаг, хуруугаараа тэмтрэн мэдрэхэд зориулан өөр өөр материал ашиглан хийсэн ном хүүхдэд бүр ч сонирхолтой байдаг. Ой хагас хүртэлх насны хүүхдийн номын дүрс нь том, хоорондоо уялдаа холбоогүй байх ба хамгийн гол нь хүүхэд хялбар танихаар, үг өгүүлбэр байхгүй эсвэл богино тайлбартай, 10 хүртэлх хуудастай бол зохимжтой. Сүүлийн үед сөхөгддөг, түлхдэг, дардаг дүрстэй ном ч худалдаанд гарах болсон. Харин ой хагастайгаас гурав хүртэлх насны хүүхдийн номын дүрс нь хоорондоо уялдаа холбоотой болж ирдэг. Мөн 1-2 өгүүлбэртэй богино бичвэртэй байж болно. Агуулга нь хүүхдийн өдөр тутмын амьдралтай холбоотой байвал тэдэнд илүү дотно санагддаг. Хүүхдээ багаас нь номонд дуртай болгоход хамгийн чухал зүйл бол тэдний нас, сэтгэхүйд тохирсон номыг сонгох явдал юм.  Хэт хүндэдсэн мэдээлэлтэй ном тэднийг ядраж дургүйг хүргэдэг бол хэтэрхий энгийн /хөнгөдсөн/ номыг сонговол сонирхлыг нь бууруулж мэднэ. Тиймээс хүүхдэдээ ном сонгож авахдаа тэдний насанд тохирсон эсэхийг хамгийн түрүүнд судалж үзэх хэрэгтэй. Ялангуяа хүүхдийн нас бага байх тусам хөгжил нь сараар хэмжигддэг, маш хурдацтай явагддаг тул хүүхдийн насыг нарийвчлан заасан ном сонгох нь чухал байдаг.

 

Дэлгэрэнгүй...

Хүүхэдтэйгээ хамт зурагт ном үзэж, харилцан ярилцахад анхаарах зүйлс:

Хэвлэх PDF

 

Юуны өмнө анхаарлаа хүүхэд, ном хоёртоо бүрэн хандуул. Хэрэв та өөр зүйл рүү яарч байгаа бол ерөөсөө ном уншиж эхлэх хэрэггүй. Хоёрын хооронд оролдлого хүүхдэд анзаарагдаж, сайн үр дүн авч ирэхгүй юм.

121

  •  Та уншиж байгаа номоо дуусгахгүй ч байж мэднэ. Заримдаа түүнд тантай ярилцаж, хамтдаа суух номоос илүү чухал байж болно. 
  • Хүүхдийг идэвхтэй оролцуулах үүднээс хуудас эргүүлж өгөхийг хүсэж болох юм. “За миний хүү хуудсаа цааш эргүүлээрэй, юу болсныг нь харья” гэх мэт. Ингэхдээ дараагийн хуудсанд юу гарахыг хүүхдээрээ таалгах, төсөөлүүлэх нь харилцан яриа үүсэх нэг боломж болно. 
  • Уншиж байгаа үгээ хуруугаараа зааж байгаарай. Энэ нь хүүхдэд зүүнээс баруун руу бичдэг, нийлж үг болдог, үг хооронд зай байдаг гэх мэт бичиж, уншиж сурахад хэрэгтэй гэдэг ойлголтыг суулгаж өгдөг.

Дэлгэрэнгүй...

Та хүүхдэдээ ном сонгохдоо юуг анхаарах вэ?

Хэвлэх PDF

Ном бол бүх насны хүүхдэд маш чухал ач холбогдолтой. Хүүхэд бүр олон төрлийн гоё тоглоомоор наадах дуртай байдаг шигээ олон янзын номын зургийг үзэж , өөр өөр үлгэр сонсох маш дуртай байдаг. Иймээс хүүхдэдээ ном уншуулах дадалд хэвшүүлэх, хүүхдийнхээ сэтгэхүйн цар хүрээг тэлэхийн тулд та  хүүхдийнхээ өрөөнд олон ном зайлшгүй байлгах хэрэгтэй. Орой унтахад нь уншдаг үлгэр эсвэл өдөр үздэг ном зургууд тэдэнд өөр ертөнцийг танин мэдэх боломжийг олгодог. Харин энд дурдах ёстой хамгийн чухал зүйл бол хүүхдэд ном сонгохдоо эцэг эхчүүд бид юуг анхаарах ёстой вэ? гэдэг асуудал юм. Аливаа ном хүүхдэд тань тохиромжтой юу, номын агуулга нь ямар байх ёстой зэргийг бодолцох хэрэгтэй.

Хүүхдийн нас

      Та ном худалдан авахдаа хүүхдийнхээ насыг заавал харгалзаж үзэх хэрэгтэй. Насанд нь тохироогүй бол хүүхэд түүнийг тоохгүй, тэр ч бүү хэл түүнээс болж номонд дургүй ч болж мэднэ шүү дээ. Доторх сэдвийг нь хүүхэд ойлгож чадахаар, таны уншиж өгөх зүйлийг хүүхэд өөрөө төсөөлөн бодож чадахаар, зургууд нь анхаарал татахуйц, гоё сайхан, тийм л ном байх ёстой. Бага насны хүүхдэд ном сонгохдоо урагдахааргүй зузаан хатуу хуудастайг сонгох хэрэгтэй.Тэр ч бүү хэл сүүлийн үед арчиж, угааж болдог ном гардаг болжээ. Дуу гардаг, хөгжим дуугардаг, дотроос нь тоглоом гарч ирдэг номоо сонгохдоо жижигхэн хэсгүүд нь салж хүүхдийн ам хоолойд тэглэж магадгүй гэдгийг бодолцох хэрэгтэй.

Номын хэллэг

      Ном худалдан авахдаа анхаарах хамгийн чухал зүйл бол номын хэллэг байдаг. Үгийг зөв хэрэглэсэн, үг үсэг, найруулгын алдаагүй, хараалын муухай үгс хэрэглээгүй байх нь чухал. Уншиж байгаа зүйл үргэлжилсэн, өгүүлэмж нь хүүхдэд ойлгомжтой бөгөөд хүүхэд төгсгөлд нь юу болохыг сонирхон хүлээж байх ёстой. Хүүхдэд сургамжтай, ойлгомжтой, дахин дахин уншуулсан ч залхахааргүй, бусдад өөрөө ярьж өгч чадахаар энгийн өгүүлбэрээс бүрдсэн байх. Том хүүхдүүдийн хувьд үгийн баялаг ихтэй номыг сонгох хэрэгтэй.

 Зургууд

     Бага насны хүүхэд, тэр ч бүү хэл 0-1 насныханд ч гэсэн номын зургууд маш чухал үүрэгтэй. Зураг бүрийн нарийн дүрсэлгээ нь үг шиг л байх ойлгогдож, хүүхэд уншуулсан үлгэрээ, үйл явдлаа тэр зургаас олж харах ёстой. Зүгээр нэг энгийн нарийвчлал багатай зураг төдийлөн их мэдлэг өгч чадахгүй. Сэтгэхүйн цар хүрээг нь тэлэх, хүүхдийг шал өөр ертөнцөөр аялуулах, өөр дээрээ олон зүйлийг тусгаж авч чадахаар үнэмшилтэй зураг нь хүүхдийн анхаарлыг үргэлж татаж чадна. Өнгөний тод сонголт, үйл хөдлөлийн өхөөрдөм байдал, зургууд ойлгомжтой зэрэг нь номны сонголтод нөлөөлөх хүчин зүйлс юм. Түүнчлэн номонд хүчирхийллийг илэрхийлэх үг, өгүүлбэр, зураг орсон байх нь хүүхдийн сэтгэлзүйд сөрөг нөлөөтэй. Иймээс өөдрөг амьдралыг дүрсэлсэн, өнгөлөг, хөгжилтэй, сургамжтай номыг хүүхдэдээ сонгох нь илүү ач тустай.  

     Ном худалдан авахдаа хүүхдийн саналыг авч, түүнийг зөв чиглүүлж өгөх нь  чухал. Иймээс номын сонголт хийхдээ тэдэнтэйгээ хамтдаа, харилцан ойлголцвол хүүхэд сонгосон номондоо дуртай байх болно.  

 

Танай гэр бүлд аз жаргал хүсье !