Хүүхдийн Номын Ордон

Номын сангийн хөмрөгийг хүлээлцэх

Хэвлэх PDF

       Номын сангаас гүйцэтгэдэг олон төрлийн нарийн ажиллагаа шаарддаг ажлын нэг нь номын хөмрөгийг хүлээлцэх ажил юм. Энэ ажлын үеэр ойлгомжгүй шийдвэрлэгдэх нарийн тогтоогдоогүй зэрэг олон асуулт гарч ирдэг. Иймээс ном хөмрөгийг хүлээлцэх үед номын санч юуг анхаарах баримтлах талаар зөвлөе. Номын хөмрөгийг өмч хариуцсан номын санч солигдох үед хүлээлцэх үйл ажиллагааг дүрэм ёсоор явуулна. Хөмрөгийг хүлээлцэхэд тодорхой тооны гишүүдийн бүрэлдэхүүнтэй “хүлээлцэх ”комиссыг байгуулна. Хөмрөгийг хүлээлцэхдээ харьяа газрын тушаал зааврыг үндэс болгоно. Тушаалд хэдий хугацаанд хүлээлцэх, комиссын бүрэлдэхүүн болон шалгалт тооллогыг ямар хэлбэрээр явуулахыг заасан байна. Хэрвээ халагдаж буй номын санч хүлээлгэн өгөх хүнгүй тохиолдолд комиссын бүрэлдэхүүнд номын сангийн төлөвлөгчийг нэмж оруулна. Комиссын бүрэлдэхүүний тоо тухайн тоолох номын олон цөөнөөс хамаарч тогтоогдоно. Хөмрөгийг хүлээлцэх үеийн шалгалтын хугацааг дүрэмд заагаагүй тохиолдолд захиргаа комиссын бүрэлдэхүүнтэй уялдуулан шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр хугацааг тогтооно. Үүнд : хөмрөгийн номыг бүхэлд нь эсвэл түүвэрлэн тоолох шийд гаргана. Тооллогын эцэст комиссын дарга ном тооллогын дүнг бичиж гишүүд гарын үсэг зурна.

Эцэг эх, хүүхдийн нандин холбоосыг бэхжүүлэх энгийн бөгөөд шалгарсан арга

Хэвлэх PDF

      Ердөө саяхан даа ээж аав, эмээ өвөө нар нь жаахан үрсээ оронд нь оруулаад, унтахынх нь өмнө үлгэр ярьж, бас уншиж өгдөг сайхан уламжлал айл бүрд байлаа.Харин одоо цагт энэ сайхан хүмүүжлийн маш ач холбогдолтой уламжлал алдагджээ. Хүүхдэд үйлчлэх бидний арга сайн л бол хүүхэлдэйн кино үзүүлэх болж. Гэтэл хүүхдүүд үлгэр ярих болон сонирхолтой ном уншиж өгөх нь – хүүхэлдэйн кино үзүүлэх боломжгүй байсандаа биш  - тэдний хүмүүжилд маш их зүйл өгдөг, цогц хүн болж хүмүүжихийн чухал бүрэлдэхүүн билээ. Өнөө цагт хүүхдүүд ном унших дургүй болсныг бид гайхах хэрэггүй юм: юу тарина – түүнээ хураана гэдэг үг байдаг. Сургуульд орсон хүүхэд уншиж сурах гэж тэмүүлэхгүй, ерөөсөө сурах сонирхолгүй учир шалтгаан унших үйл явц тэдэнд огт сонирхолгүй болсонд байгаа юм.

     Яагаад бидний хүүхэд ийм болдог вэ? гэхээр, багад нь ном, үлгэр уншиж өгч байгаагүй болохоор тэд унших явцаас таашаал авч сураагүй, ном уншихад ямар сайхан байдгийг мэдэрч чадаагүй учраас хичээл номонд ямар ч сонирхолгүй болж байна. Тэдний зугаа цэнгээнтэй, таашаалтай зүйлийн тоонд ном ямар ч байр суурь эзлээгүйн гай, эцэг эх бидний хамгийн том гэж хэлж болох алдаа ийм байдалд хүргэж байгаа юм. Эцэг эх бид өөрсдөө ч хүүхдэдээ ном уншиж өгөх дуртай биш, залхуурна, хүүхэд маань үлгэр уншаад өгөөч гэхэд нь “ дараа, дараа” гэж цааргална, уншиж өглөө гэхэд ямар ч “амтгүйгээр”, бушуухан шиг оромдсон болоод салахыг хичээнэ, ихэнхдээ хүүхэлдэйн кино тавьж өгөөд “өөрөө хүмүүж” гэсэн шиг орхидог нь нууц биш.

     Хүүхэд унтахаар зэхэж орондоо орчихсон байгаа энэ үед ээж нь (аав нь) хажууд нь суугаад, номоо хамт сонгоод хорь, гучин минутыг уншлагад зориулна гэдэг нь та хоёр энэ ажлаасаа таашаал аваад зогсохгүй – үнэлж баршгүй, насан туршийн дотно харилцаа, харилцан ойлголцлыг ч олж авдаг ач холбогдолтой юм.

     Орчин үеийн амьдрал байнга л яарсан тэвдсэн эсвэл эцсэн ядарсан маягтай болсон тул ойр дотныхонтойгоо ч аажуу уужуу харилцах зав гарахгүй, баяр ёслолын үеээр л нэг ширээний ард суудаг болсон нь хүүхдүүд эцэг эхээсээ холдох, тэдний хоорондох сэтгэлийн харилцаа улам сулрах нөхцөлийг бүрдүүлэх болов. Хүүхдийн хувьд эцэг эх гэж өглөөд босгож, яарч сандран хувцаслуулаад , сургууль цэцэрлэгт хүргэж өгдөг, дараа нь сургууль цэцэрлэгээс нь гэртээ авчраад хооллодог, тэг ингэ гэж даалгавар өгөх болон хүүхдийнхээ сонирхлыг харж биш, өөрсдийнх нь таалалд нийцээгүй учир юм л бол хориг тавьдаг, оройд ор руу нь хөөдөг – ийм л үүрэгтэй хүн болж хувираад байна.


Одоо тэгэхээр яах вэ? ажлаасаа гаралтай биш. Бусад чухал ажлаа цааш тавиад, хүүхэдтэйгээ тоглоод суух боломж бас хомс...

     Гэхдээ аз болоход эцэг эх хүүхдийн нандин холбоосыг бэхжүүлэх энгийн бөгөөд шалгарсан арга байгаа бөгөөд үүнд танаас тийм ч их цаг зав шаардахгүй юм. Өглөө хүүхдээ босгохдоо “Сайхан нойрсов уу, миний хүү? Өглөөний мэнд! гэж хэлээд үнсэх, сургууль цэцэрлэг рүү оруулахдаа бас толгойг нь илээд үнсэх тэгээд хамгийн гол нь оройд хэдэн минут зарцуулж, орондоо орсон хойно нь 30 – хан минут ном уншиж өгөхөд л хангалттай шүү дээ. Оройн амар амгалан байдал, итгэлцлийн уур амьсгал, ном унших нэг ажил хэрэг – энэ бүхэн өдөр тутмын уламжлал болоод ирэхээрээ ямар ч үг хэл, ямар ч гоё бэлэгнээс илүүгээр хүүхдэд чинь хайрыг мэдрүүлнэ. Үүнээс гадна ийм сайхан уур амьсгалд уншсан ямар ч ном маш гүнзгий эмоци төрүүлдэг учраас хүүхдийн сэтгэхүйг хөгжүүлэх хамгийн төгс хөдөлгүүр болдог. Цаашид хүүхэд чинь сургуульд орохоороо нэн их сурах сонирхолтой, сурах бичгээ ч амтархан уншдаг болно. 

      Амьд харилцаа гэдэг бол ямар ч сургамжтай хүүхэлдэйн кино болон нэвтрүүлэгтэй харьцуулшгүй өгөөжтэй юм шүү! Хамгийн гол нь үнэн сэтгэлээсээ л харилцаарай: Ингэх ёстой гэсэн үүднээс биш, хүүхдэдээ хайртай болохоороо л түүндээ орой болгон ном уншиж өгч байгаарай! Хүүхэд маш мэдрэмтгий улс шүү, үүнд эргэлзэх хэрэг байхгүй...

 

Үлгэрийн ном уншиж өгөх шинэ арга барил

Хэвлэх PDF

                           21                 

        Зааж унших арга:                           

      Хүүхдэдээ ном уншиж өгч байхдаа цаасан дээрх үг үсгийг зааж, том үсэгт анхаарал хандуулж, яаж зүүнээс баруун, дээрээс доош чиглэлтэй уншиж байгаагаа харуулах хэрэгтэй.

          Яагаад ингэх хэрэгтэй гэж?

     АНУ-ын Охайо мужийн Их сургуулийн хийсэн судалгаагаар цэцэрлэгтээ ийм арга барилаар заалгасан хүүхдүүд ингэж заалгаагүй бусдаасаа уншиж, бичиж сурах чадвараараа хамаагүй илүү байгаа нь ажиглагджээ.

     Үлгэрийн номныхоо үг үсгүүд рүү зааж унших нь нэг их хичээл зүтгэл шаардахгүй ажил мөртлөө ийм том нөлөө үзүүлж чаддаг нь гайхалтай. Энэ судалгаа нь 85 ангийн сургуулийн өмнөх насны 300 гаруй хүүхдийг хамарсан бөгөөд тэднийг хоёр бүлэгт хувааж, 30 долоо хоногийн уншлагын хөтөлбөрт оролцуулсан аж.  Хэрэв та хүүхдийнхээ анхаарлыг үйл явдлаас гадна үг үсгүүд рүү хандуулж чадвал дараа нь тэдгээр үсгээ амархан таньж хурдан цээжлэх нь аргагүй юм. Үүнээс гадна ийм арга барилаар үлгэрээ сонсдог байсан хүүхдүүд бичвэрийн өрнөл, үйл явдлыг илүү сайн ойлгож байсан аж.

                             111

          Зааж унших арга хүүхдийн унших чадварт яаж нөлөөлдөг вэ?

       Энэ арга хүүхдүүдэд үсгүүдийг ойлгомжгүй, эрээн мяраан зүйл мэтээр харахыг нь болиулж харин үгийг болон утгыг бүтээдэг чухал тэмдэг хэмээн танихад нь тусалдаг ажээ. Үсэг гэж юу вэ, ямар учиртай болохыг харуулснаар тэднийг уншиж, бичиж сурахад нь дэм болж байгаа юм.

      Эцэг, эхчүүд та бүхэн орой бүр хүүхдээ өвөр дээрээ суулган, үлгэр уншиж өгч, адал явдпыг нь хамтдаа ярилцаж байгаарай.

                Танай гэр бүлд аз жаргал хүсье !

 

Хүүхдийг үлгэрээр хүмүүжүүлэх нь

Хэвлэх PDF

             Хүүхэд бүхэн үлгэрт гардаг ханхүү, гүнж болох хүсэлтэй явдаг бөгөөд тэр чин хүсэл нь зөвхөн үлгэрт л байдаг. Монголчууд эрт цагаас хүүхдээ үлгэрээр хүмүүжүүлэн, тэднийг эр зоригтой болгодог байжээ. Бид хүүхэд хүсэл мөрөөдлөө биелүүлэх нэг арга нь үлгэр гэж үздэг. Үлгэр хүүхдийн хэл яриа, сэтгэхүйг хөгжүүлж, тэдний хүмүүжилд чухал нөлөө үзүүлдэг гэдгийг эцэг эхчүүд бүгд мэддэг ч хүүхдэдээ үлгэр уншиж, ярьж өгөх нь тун ховор. Үлгэр ярьж уншиж , ярьж өгөх нь тэдний хувьд эцэг эхтэйгээ байх хамгийн дотно мөч бөгөөд хүүхдээсээ элдэв зүйлс шаардахын оронд үлгэрээр дамжуулан хүмүүжүүлэх нь чухал нөлөөтэй ажээ. Та хүүхдэдээ үлгэр ярьж, уншиж өгснөөр дараах үр дүнд хүрч болно.

         1.Үлгэрт гардаг ханхүү, гүнж шиг болохыг мөрөөддөггүй хүүхэд гэж бараг байдаггүй болохоор сайн сайхан зөгнөлөө биелүүлэхийн тулд ханхүү шиг эр зоригтой, гүнж шиг сайхан сэтгэлтэй болж өсөх эх үндэс нь үлгэр болдог билээ. Гэгээн хүсэл нь тэдний хувьд зорилго болж, хүсэлдээ хүрэх эхний сууриа энэ насандаа тавьж эхлэнэ.

       2. Та үлгэр ярьж, уншиж өгснөөр хүүхэд чинь таньтай илэн далангүй ярьдаг, өөрийнхөө бодлыг чөлөөтэй илэрхийлж чаддаг болно. Ингэснээр  “Би” гэсэн ойлголт нь бусад хүмүүстэй харилцаж байж өөрөө өөрийгөө таних үндэс болж өгдөг   

          3. Долоо хоногт ядаж ганц удаа ч болов тусгай цаг гаргаж, үлгэрийн ном уншиж өгч байвал хүүхэд чинь аливаа асуудалд хандахдаа та өөрт нь зав гаргаж, сэтгэл тавьсан шиг танд сэтгэл гаргана гэдгийг санах хэрэгтэй.

Дэлгэрэнгүй...

Хүүхдийн номын ордны 10 жилийн ойд зориулсан тэмцээн амжилттай явагдаж дууслаа

Хэвлэх PDF

             Хүүхдийн номын ордны 10 жилийн ойг угтан монголын номын санчдын дунд спортын 4 төрлийн тэмцээнийг амжилттай зохион байгуулж аваргуудаа шалгарууллаа. Хэдийгээр монголын номын санчдын дунд жил бүр тэмцээн уралдаан зохиогддог боловч энэ удаагийнх илүү өргөн цар хүрээг хамарч Төв, Орхон аймаг, Нийслэлийн ЕБС, Их дээд сургуулийн номын санчид оролцсоноороо онцлог болов. Мөн “Шилдэг довтлогч” шалгаруулан Хүүхдийн номын ордны 10 жилийн ойн бэлгийг гардуулсан юм. Нийт багийн дүнгээр шилжин явах цомыг Монголын үндэсний номын сангийн баг тамирчид авав.

2014 оны монголын номын санчдын дундах тэмцээнийг Улаанбаатар их сургуулиас зохион байгуулахаар боллоо.

 

Сагсан бөмбөг

Эмэгтэй

Эрэгтэй

1

Баянгол дүүргийн ЕБС-н номын сан

Монголын үндэсний номын сан 

2

Хүүхдийн номын ордон

Төв аймгийн нийтийн номын сан

3

Хотын нийтийн төв номын сан

Хотын нийтийн төв номын сан                 

 

Гар бөмбөг

Эмэгтэй

Эрэгтэй

1

Монголын үндэсний номын сан

Орхон аймгийн номын төв

2

Хотын нийтийн төв номын сан

Хотын нийтийн төв номын сан

3

Хүүхдийн номын ордон

Монголын үндэсний номын сан 

 

Дэлгэрэнгүй...